Het koekoeksnest

HET KOEKOEKSNEST (2006)

Het verhaal speelt zich af in een psychiatrisch ziekenhuis. Ros wordt vanuit de gevangenis overgeplaatst om te onderzoeken of hij psychische problemen heeft of dit simuleert om zo onder zijn straf uit te komen.
In de inrichting heersen strenge regels, strak gehandhaafd door zuster Ruigrok. Geconfronteerd met het slaafse gedrag van zijn medepatiënten gaat Ros het gevecht met haar aan voor meer vrijheid en menselijkheid. Hij hoopt op steun van zijn medepatiënten maar de angst is te groot, het wordt voor Ros een eenzame strijd met een dramatische gevolgen.

In deze voorstelling zorgt de samenwerking met gastspelers van de Hengelose theatergroep de Rederijkers voor een bijzondere dimensie. Door de acteurs van Kamak ontstijgt de voorstelling de problematiek van de psychiatrie maar raakt aan een breder kader die allen aangaat die van zorg afhankelijk zijn.

Alle foto’s zien? Klik hier voor het complete album.

ROLVERDELING:

Ros: Herman Borcheld
Djengiz: Eino Hoveling
Billy: Jan Willem Holtrop
Van Loon: Jan Slot
Sleeswijk: René Luttikholt
Toon: Jan Oude Lansink
Harmelink: Henk Huizing
Zuster Ruigrok: Doutsie Reitsma
Zuster Flink: Gerda Keur
Dokter Spin: Dirk Stegeman
Waterman: Anita Spoler / Ineke van der Meulen
De Lange: Debora Kort
Mo: Odette Zekhuis
Nicky: Monique Ahne
Mijs: Saskia Leyssenaar
Angel: Evelien Gerbers
Myra: Mieke Bosscha
Moordzusjes: Rianne Lansink, Adrie van Staveren

Regie: Oscar Wagenmans
Productie: Annie Tettero
Decor: Hans van Munster, Oscar Wagenmans
Kostuums: Dorin Pieters
Grime: Anneke Besnyöi, Trudie de Vries, Gerdie ter Braak
Licht en geluid: Hans van Munster
Affiche: Maria da Graça Cabral Oliveira de Andrade
Fotobewerking: René Hogeboom


Kamak trots op kritische recensie

BORNE – Op zaterdag 14 oktober recenseerde Tubantia de voorstelling ‘Het Koekoeksnest’ van Kamak. De theatergroep is trots op het feit dat er een kritische recensie over hun productie is verschenen. Met name de toon van de recensie vinden de verstandelijk gehandicapte spelers getuigen van een volwaardige benadering.

Kamak is een theatergroep met verstandelijk gehandicapte acteurs en actrices. De theatergroep maakt onderdeel uit van de Stichting Dagcentra Twente.
Kamak speelde op vrijdag 13 oktober samen met toneelgroep “De Rederijkers” een eigen bewerking van “One flew over the cuckoo’s nest”.
Hoofdpersoon Ros wordt vanuit de gevangenis overgeplaatst naar een psychiatrisch ziekenhuis. Hier onderzoekt men of hij echt psychische problemen heeft of dit simuleert om zo onder zijn straf uit te komen. Zuster Ruigrok hanteert strenge regels in de inrichting. Wanneer Ros het slaafse gedrag van zijn medepatiënten ziet, gaat hij met zuster Ruigrok het gevecht aan voor meer vrijheid en menselijkheid.

Kamak levert met deze voorstelling een unieke prestatie. Verstandelijk gehandicapte acteurs spelen de rollen van psychiatrische patiënten. Het roldoorbrekende spel, het kunnen inleven in andersoortige problemen door verstandelijk gehandicapten is voor velen een verbazingwekkende prestatie. De acteurs spelen hierdoor met de maatschappelijke vooroordelen en laten zien dat zij over vaak onbenutte en onderschatte talenten beschikken.
De toneelgroep ‘De Rederijkers’ laat zien in de voorstelling wat wordt bedoeld met maatschappelijke integratie van gehandicapten en niet-gehandicapten. Op volledig gelijkwaardige wijze zetten beide toneelgroepen hun rollen weg en hebben oog voor elkaars mogelijkheden. Op deze wijze samen spelen is geven en nemen en rekening houden met elkaar. Een voorbeeldig maatschappelijk model.
De reactie van het publiek was vrijwel unaniem dat dit één van Kamak’s beste voorstellingen is tot nu toe.
De recensie van Tubantia over het toneelspel was uitermate kritisch en daarmee grensverleggend: het draagt uitstekend bij aan het voor vol aanzien van de theaterproductie en haar verstandelijk gehandicapte acteurs. Het bevestigt de professionele ontwikkeling die Kamak doormaakt. Tegelijkertijd spreekt het de spelers aan op hun acteerprestatie en niet op hun handicap. Kortom deze productie is op veel doelstellingen geslaagd. Kamak en Stichting Dagcentra Twente zien de recensie als een onverwacht compliment.

Aveleijn en Stichting Dagcentra Twente

Kamak speelt volwassen!

De recentie van Janny Huiskes in Tubantia van jl zaterdag over het stuk ” Het Koekoeknest” onder de titel “Kamak slaat dit keer plank volledig mis” getuigt van een eenzijdig beeld dat de schrijfster heeft over mensen met een verstandelijke beperking.
Zolang deze toneelspelers “hun eigen gang” kunnen gaan, zijn ze volgens de recensent, aan het opbloeien.
Ongetwijfeld was het stuk na de pauze, waarin de anarchie gespeeld werd, waarin iedereen ook letterlijk zijn gang kon gaan, het hoogtepunt van de voorstelling. Ook voor mij.
Maar ik zie eerst toneelspelers die een stuk, een visie neerzetten en dan pas dat het hier gaat over mensen met een verstandelijke beperking. De boodschap is duidelijk door de spelers met veel inzet en overtuiging neergezet: betutteling en kortzichtigheid in begeleiding is dodelijk!
Dit is een thema dat heel dicht in de buurt van de leefwereld van deze groep mensen komt. Niet voor niets werd er onlangs door een van de organisaties die Wonen aanbiedt een groot congres georganiseerd over Bejegening: hoe wil jij dat jouw begeleiders met je omgaan?

Dat de regisseur Oscar Wagenmans er met zijn groep toneelspelers in geslaagd is dit thema zo duidelijk neer te zetten, verdient een groot compliment. Het blijkt dat ook spelers met een verstandelijke beperking een volwassen thema aan kunnen.

Ruud Souverijn

Kamak slaat dit keer plank volledig mis

HENGELO – Theater Kamak is een heel bijzondere toneelgroep. Want welke theatergroep kan zich een eigen theaterzaal permitteren? Natuurlijk ging daar de nieuwe productie in première. ‘Het koekoeksnest’ is een eigen bewerking van het welbekende ‘One flew over the cuckoo’s nest’.
Centrale figuur in dit psychologische drama is Ros, een criminele herrieschopper die vanuit de gevangenis wordt overgeplaatst naar een psychiatrisch ziekenhuis. Het is de bedoeling dat daar wordt onderzocht in hoeverre er sprake is van een stoornis of dat deze wordt gesimuleerd. In de kliniek krijgt Ros te maken met het strenge regiem van hoofdzuster Ruigrok en het slaafse gedrag van de bewoners. De Kamakspelers hadden zichtbaar moeite met deze productie. De geschetste situaties en de gevraagde emoties staan ver van hun eigen belevingswereld. De theatermakers van Kamak streven telkens naar iets nieuws. ‘Het koekoeksnest’ is in dubbel opzicht bijzonder. In de eerste plaats is in deze productie ook een rol weggelegd voor enkele spelers van toneelgroep ‘De Rederijkers’. Daarnaast worden parallellen getrokken met de problematiek in de verstandelijk gehandicaptenzorg. Regisseur Oscar Wagenmans beoogt hier onder meer mee dat de aandacht wordt gevestigd op de ondergeschikte rol die patiënten in het algemeen hebben in de gezondheidszorg. En daarmee slaat hij wat mij betreft de plank volledig mis. Want juist door mensen met een verstandelijke beperking de rol van psychiatrisch patiënt te laten spelen komen zij terecht in de slachtofferrol. En dat kan nooit de intentie van de regisseur zijn geweest. Door het inzetten van acteurs van toneelgroep ‘De Rederijkers’ kwam de nadruk vooral te liggen op de beperkingen van de Kamakspelers. Daarbij kwamen ook De Rederijkers onvoldoende tot hun recht.
Alleen toen in het tweede bedrijf er een totale anarchie uitbrak met het feest zag je de Kamakspelers opbloeien. Laat ik maar eerlijk bekennen: ik ben een fan van Theater Kamak. In vorige producties van deze groep liet Oscar Wagenmans vooral de individuele talenten van zijn spelers en speelsters naar voren komen. Nu werden hun talenten deels ondergeschikt gemaakt aan het thema. En dat is zonde.

Janny Huiskes

Tubantia 14-10-2006

Advertenties